เรื่อง      :        นพ.ภาสกิจ  วัณนาวิบูล

สามหลวงสหคลินิก


ถั่งเช่า (ราแมลง) 冬虫夏草

 

 

พูดถึงถั่งเช่า หรือราแมลง ตกลงเป็นแมลงหรือรากันแน่? ความมหัศจรรย์ลึกล้ำของถั่งเช่า คือการแปรเปลี่ยนของพลังระหว่างตัวหนอนกับเชื้อราในธรรมชาติ มันเป็นสิ่งก่อรูปร่วมกัน ตัวหนอนกับเชื้อรา




                “ราแมลงหรือถั่งเช่า ฤดูหนาวเป็นหนอน ฤดูร้อนเป็นหญ้า” ช่วงที่ฤดูร้อน ร้อนสุดๆ ( 盛夏 ) พื้นที่ความสูงระดับ 3,800 เมตร เหนือระดับน้ำทะเลที่มีหิมะปกคลุม หิมะน้ำแข็งเริ่มละลาย พวกต้นไม้เล็กๆ เริ่มงอกจากพื้นดิน ต้นไม้เริ่มผลิใบเป็น            สีเขียว เจ้าหนอนแมลงของผีเสื้อค้างคาวก็เริ่มขยับไหวตัว มีการวางไข่บนใบไม้นับพันๆ หมื่นๆ ฟอง ไข่อันน้อยๆ ค่อยๆ เติบโตแปรสภาพเป็นหนอน เจ้าหนอนตัวน้อยๆ ค่อยๆ เจาะไชสู่พื้นดินที่มีความชื้นและร่วนซุย เพื่อดูดซับอาหารที่อุดมสมบูรณ์ของรากต้นไม้ ทำให้ตัวมันค่อยๆ อ้วนพี เป็นสีขาวสะอาด ในเวลาเดียวกันกับเชื้อรา ที่ยังอยู่ในสภาพของสปอร์ห่อหุ้มอยู่ ได้พบกับหนอนของผีเสื้อค้างคาวที่สมบูรณ์ มันก็เจาะไชตัวไปฝังตัวอยู่ในหนอน แล้วค่อยๆ ดูดซับอาหารจากเจ้าหนอนเจริญเติบโตแบ่งตัวเป็นสายใยรา งอกงามในตัวหนอน




                เจ้าหนอนผีเสื้อค้างคาว ติดเชื้อราเข้าไปในตัว เมื่อเคลื่อนไหวตัวลงลึกประมาณ 2-3 เซนติเมตร ส่วนหัวและหางก็เริ่มตายซึ่งเป็นช่วงของฤดูหนาว จึงเรียกว่า ตงฉง 冬虫  (หนอนฤดูหนาว)

                 ถึงแม้ว่าหนอนจะตายไปแล้ว แต่เจ้าเชื้อราก็ยังคงเจริญเติบโต โดยอาศัยอาหารที่เป็นซากของหนอนต่อไป จนกระทั่งมันเติบโตเต็มที่ ครอบคลุมเนื้อที่ทั้งหมดของตัวหนอนแล้ว ซึ่งเป็นช่วงที่เป็นปลายฤดูใบไม้ผลิ ต้นฤดูร้อน บริเวณส่วนหัวของหนอนคล้ายต้นหญ้าเล็กๆ สีน้ำตาลแดง ยาว 2-5 เซนติเมตร งอกออกมาบริเวณส่วนบน มีเปลือกหุ้มรูปร่างคล้ายหัวผักกาด มีลักษณะเหมือนต้นหญ้า เรียกว่า หญ้าฤดูร้อน ( 夏草 ) สภาพของราแมลงหรือหญ้าแมลงในช่วงเวลานี้ ถือว่าสมบูรณ์ มีสารออกฤทธิ์ในการรักษาโรคดีที่สุด เป็นช่วงที่เหมาะสมต่อการเก็บเกี่ยวตัวราแมลง




                ถั่งเช่า เป็นสมุนไพรที่ล่ำลือกันมากทั้งในด้านสรรพคุณของยาบำรุงร่างกาย และราคาที่แสนจะแพง ราคากิโลกรัมละหลายแสนบาท หรือ 1 กรัมราคาร่วมพันบาทเลยทีเดียว

                สมุนไพรจีนที่ถือว่าเป็น 4 สุดยอดหญ้าเทวดา ( 四大仙草)    คือ

เหรินเซิน (โสมคน)人参,

เหอโส่วอู (. 何首鸟),

 เห็ดหลิงจือ ( 灵芝)

และตงฉงเซี่ยเฉ่าหรือถั่งเช่า (冬虫夏草 )

                สมุนไพรจีนที่ถือว่าเป็น 3 สุดยอดของยาบำรุง ( 三大补品 )

 คือ เหรินเซิน (โสมคน) 人参,

 ลู่หยง鹿茸 (เขากวางอ่อน)

และตงฉงเซี่ยเฉ่าหรือถั่งเช่า (.冬虫夏草)  

                ดังนั้นราแมลง หรือถั่งเช่า จึงเป็นยาสมุนไพรที่เชื่อว่า เป็นสุดยอดของสมุนไพรจีนทีเดียว   ติดตามรายละเอียดดูซิครับ   

                การกำเนิดของสมุนไพร ถั่งเช่า จากหนอนผีเสื้อค้างคาวที่โตเต็มที่ในฤดูหนาว และถูกเชื้อราเจาะเข้าไปฟักตัวภายในจนตัวหนอนตาย เมื่อเชื้อราโตเต็มที่ในช่วงต้นฤดูร้อน เปลี่ยนสภาพเป็นต้นหญ้า ถั่งเช่าจึงเป็นสมุนไพรที่มีพื้นฐานการแปรเปลี่ยนของพลังจากตัวหนอนและเชื้อราเข้าด้วยกัน เป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์กลาง ค่อนอุ่น รสหวาน เข้าเส้นลมปราณ ปอด และไต




                สรรพคุณหลักๆ ที่กล่าวกันไว้ในตำราแพทย์จีน มีด้วยกัน 6 ประการคือ

1. รักษาอาการไอเรื้อรัง

2. รักษาเหงื่อออกมากผิดปกติ เหงื่อออกเอง (เหงื่อออกตลอดเวลา自汗 โดยเฉพาะเวลาเคลื่อนไหว) และเหงื่อลักออก 盗汗(ออกตอนกลางคืน)

3.รักษาอาการปวดเมื่อยเอว – เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

4. ช่วยรักษาภาวะไตอักเสบเรื้อรัง

5. ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนของเคมีบำบัดจากการรักษามะเร็ง

6. เสริมบำรุงร่างกาย เพิ่มภูมิคุ้มกัน ขจัดความเหนื่อยล้า

                1. รักษาอากรไอ หอบหืด ไม่ใช่ว่าไอทุกชนิดจะเหมาะกับถั่งเช่า ถั่งเช่าไม่เหมาะกับไอที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของอากาศ และต้องไม่ใช่ไอที่เกิดในระยะเฉียบพลัน มีไข้ตัวร้อน เสมหะเหลือง ฝ้าบนลิ้นเหลือง

                ถั่งเช่าเหมาะสำหรับหลอดลมอักเสบเรื้อรัง ในระยะที่อาการไม่รุนแรง  เสมหะมาก สีขาว แต่เรื้อรังเป็นๆ หายๆ รวมทั้งผู้ป่วยถุงลมโป่งพอง

                2. รักษาเหงื่อออกมากผิดปกติ บางคนเหงื่อออกง่าย ทั้งที่อากาศก็ไม่ร้อนมาก หรือเคลื่อนไหวเพียงเล็กน้อยเหงื่อก็ออกแล้ว แสดงว่าพลังปกป้องผิวไม่ดี อีกประเภทหนึ่งคือ เวลานอนหลับกลางคืน เหงื่อจะออก เรียกว่า เหงื่อลักออก แสดงว่าภาวะยินพร่อง

                ถั่งเช่า บำรุงได้ทั้งยินและหยาง  บำรุงพลังเว่ยชี่ 卫气 ของปอด ยังบำรุงยินของปอดได้ด้วย จึงรักษาเหงื่อออกผิดปกติ ได้

                3. รักษาปวดเอว – เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ แต่ต้องเป็นปวดเอวจากไตพร่อง ไม่ใช่ปวดเอวจากเลือดคั่ง (มีอาการปวดเฉพาะที่ แบบถูกแทงหรือจากอุบัติเหตุ) หรือพวกที่ปวดเอวจากความเย็นชื้น (เวลาฝนตกอากาศจะรุนแรง)

                การปวดเอวจากไตพร่อง เป็นการปวดเอวแบบเมื่อยๆ การกดนวดจะรู้สึกสบาย ขาเข่าไม่มีแรง ทำงานหนักจะปวดเมื่อยมากขึ้น ถ้านอนพักจะดีขึ้น เป็นๆ หายๆ  ,บางรายมีสมรรถภาพทางเพศเสื่อม

                4. รักษาไตอักเสบเรื้อรัง คนที่ไตอักเสบเรื้อรังหรือ การทำงานของไตเสื่อมลง ทำให้ของเสียตกค้าง ไม่สามารถขับทิ้ง เป็นมากต้องล้างไตหรือเปลี่ยนไต การวิจัยพบว่า ถั่งเช่ามีบทบาทในการลดระดับ ครีอะตินิน (Creatinine) ลดการรั่วไหลของโปรตีนในปัสสาวะ เพิ่มสมรรถภาพการทำงานของไต

                5. ลดผลข้างเคียงของเคมีบำบัด ถั่งเช่ามีบทบาทในการป้องกันมะเร็ง โดยการเสริมภูมิคุ้มกัน การใช้ลดผลข้างเคียงของเคมีบำบัด ต้องใช้คู่กับยาสมุนไพรจีนตัวอื่นเพื่อประสิทธิภาพที่ดีขึ้น

                6. รักษาอาการเมื่อยล้า เสริมสุขภาพ โดยเฉพาะจากสาเหตุร่างกายเสื่อมชรา, หลังเจ็บป่วย หลังคลอด คนที่มีโรค เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ ต้องควบคุมอาการต่างๆ ให้ดี แล้วใช้เป็นตัวเสริมร่างกาย

             คนที่อ่อนเพลีย พลังตกมากๆ บำรุงด้วยโสมคน โสมคนซึ่งเป็นยาบำรุงพลัง

                ส่วนถั่งเช่า เป็นยาบำรุงไต ซึ่งเป็นพลังพื้นฐานที่ควบคุมยินหยาง  มักเกี่ยวข้องกับไม่มีพลังและปวดเมื่อยเอว

                เนื่องจากถั่งเช่ามีราคาแพง จึงมีพ่อค้าทำการผลิตของเทียม โดยเอาหนอนอย่างอื่นมาทำเลียนแบบ

                การพิจารณาเลือกใช้ถั่งเช่า ต้องให้สอดคล้องกับฐานะ สภาพร่างกาย และโรคที่เป็นอยู่ มิฉะนั้นจะเสียทั้งเงินและเสียทั้งสภาพร่างกาย ในทางคลินิกสามารถใช้ยาสมุนไพรหลายตัวที่มีราคาถูกมาแทนถั่งเช่าได้ ไม่ต้องเสียเงินมากมายโดยไม่จำเป็นครับ