ดูแลสุขภาพก่อนลุกตื่นจากที่นอน

ปฏิบัติการ 9 ข้อ 1 นาที

(起床前九个“一分钟”)

 

เคยพบเห็นอุบัติการณ์บ่อยๆของคนสูงอายุที่ตื่นมากลางดึกเข้าห้องน้ำ แล้วอยู่ๆก็เป็นลมหมดสติอยู่ในห้องน้ำต้องรีบนำส่งโรงพยาบาล บางคนลุกขึ้นจากที่นอนอย่างรวดเร็ว เมื่อได้ยินเสียงนาฬิกาปลุกหรือตกใจ หรือไม่ทันตั้งตัว ก็มีอาการอัมพฤกษ์ อัมพาต บางทีเรียกช่วงเวลานี้ว่าเป็น “เวลาแห่งภูตผีปีศาจ (魔鬼时间)




                ช่วงเวลานอนหลับสมองใหญ่ของคนเราอยู่ระหว่างผ่อนคลาย การไหลเวียนของเลือดทั้งร่างกายน้อย ปริมาณเลือดก็น้อย(เนื่องจากตอนหลับ 6 – 8 ชั่วโมง ไม่ได้มีการรับประทานอาหารและน้ำเข้าสู่ร่างกาย มีแต่การเสียน้ำเสียเหงื่อ รวมทั้งกรองเป็นปัสสาวะ) ถ้าร่างกายเปลี่ยนสภาพจากนอนหลับเป็นตื่นทันที จะทำให้หัวใจเต้นเร็ว ความดันสูงขึ้นทันที ความต้องการเลือดของสมองและหัวใจมีมากขึ้น แต่ระบบประสาทอัตโนมัติของคนสูงอายุจะปรับตัวไม่ดีเหมือนตอนหนุ่มสาว(โดยเฉพาะถ้ามีโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูงและไขมันในเลือดสูง หรือร่างกายมีโรคเรื้อรังอยู่แล้ว) จึงเกิดอุบัติเหตุ เช่น เวียนศีรษะ เป็นลม หกล้ม จนกระทั่งการเกิดภาวะเส้นเลือดสมองตีบแตก หรือหัวใจขาดเลือดได้ง่าย

เทคนิคปฏิบัติ 9 ข้อ 1 นาที จะเป็นการเตรียมตัว ก่อนลุกจากที่นอนโดยเฉพาะคนสูงอายุ

1. ใช้นิ้วมือหวีผม1 นาที (手指梳头一分钟) จากหน้าผากถึงท้ายทอย เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือดบริเวณสมอง ป้องกันโรคหลอดเลือดในสมอง และทำให้ผมดกเงางาม

2. นวดหูเบาๆ 1 นาที (轻揉耳轮一分钟) นวดขอบหูเบาๆซ้ายขวาทั้งสองข้าง  จากขอบหูบนสู่ขอบหูล่างจนเกิดความรู้สึกร้อนผ่าว แล้วนวดในแอ่งหูทุกแอ่งรวมทั้งใช้นิ้วแหย่เข้าในรูหูและกระตุ้นเบาๆ เนื่องจากใบหูมีจุดสะท้อนร่างกายทั่วร่างกาย การกระตุ้นใบหูจึงเป็นการกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดทั้งร่างกาย

3. เคลื่อนไหวดวงตา 1 นาที (转动眼睛一分钟) ปิดเปลือกตา แล้วกลอกตาตามเข็มนาฬิกาและทวนเข็มนาฬิกาสลับกัน เพิ่มกำลังกล้ามเนื้อตา และกระตุ้นการทำงานของตับ

4. ขบฟันเบาๆ และเคลื่อนไหวม้วนลิ้น 1 นาที (轻叩牙齿和卷舌) เพื่อกระตุ้นเลือดพลัง กระตุ้นฟัน กระตุ้นไต และเพิ่มการเคลื่อนไหวของลิ้น ซึ่งเหมือนการเคลื่อนไหวเลือดพลังทั่วร่างกาย

5. เคลื่อนไหวแขนขา 1 นาที(透过伸屈运动)โดยการยืดแขนเข้าออก กระตุ้นการไหลเวียนเลือดทั่วร่างกาย เพิ่มการไหลเวียนเลือดกลับเข้าสู่หัวใจ และส่งไปเลี้ยงสมอง

6. นวดบริเวณสะดือ ขึ้นลงเบาๆ 1 นาที (轻摩肚脐一分钟 ) แนวด้านบนสะดือมีจุดฝังเข็มที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มพลังหยวนซี่ของร่างกายเป็นจุดเกี่ยวข้องกับอวัยวะภายในด้วย ทำให้เสริมกระตุ้นให้พลังร่างกายหมุนเวียนดีขึ้น

7. ขมิบก้น ดึงขึ้นแล้วผ่อนคลาย 1 นาที (收腹提肛一分钟 ) การขมิบก้นเป็นการเพิ่มการพยุงดึงรังของไต ป้องกันริดสีดวงเพิ่มสมรรถภาพทางเพศ

8. นวดฝ่าเท้า 1 นาที (蹬摩脚心一分钟)  นอนหงายยกขาทำท่าถีบจักรยานขึ้นบนลงล่างสลับกัน  ใช้ฝ่าเท้า 2 ข้างถูกันจนกระทั่งมีความรู้สึกร้อนที่ฝ่าเท้า เป็นการกระตุ้นทั่วร่างกาย กระตุ้นความอยากอาหารและกระตุ้นสมอง

9. พลิกตัวซ้ายขวา 1 นาที (左右翻身一分钟 ) เพื่อเคลื่อนไหวกล้ามเนื้อส่วนเอว และไขสันหลังเป็นการปรับพลังไตและประสาทอัตโนมัติ ไตถือเป็นรากฐานชีวิต   แกนกลางร่างกายเป็นส้นลมปราณควบคุมพลังยิน-หยาง ของร่างกายทั้งหมด

                ปฏิบัติ 9 ข้อ 1 นาที นอกจากจะเป็นการปฏิบัติเพื่อเตรียมร่างกายหรือปรับตัวก่อนลุกจากที่นอน (起床前九个“一分钟”) เหมาะสำหรับการดูแลสุขภาพของคนที่ต้องนอนป่วยอยู่บนเตียง คนสูงอายุยังสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับท่านั่ง ท่ายืน หรือขณะทำงานได้ โดยเลือกท่าตามความเหมาะสม ถือเป็นการดูแลที่ง่ายและสะดวกปัญหาอยู่ที่ว่าจะลงมือทำหรือเปล่าเท่านั่นเอง