เวลาตรวจเลือดแล้วหมอบอกว่าไตปกติ แต่หมอจีนกลับบอกว่า “ไตพร่อง” — ไม่ได้ขัดกัน เพราะ “ไต” ในแพทย์แผนจีนกินความกว้างกว่าตัวอวัยวะ มันโยงไปถึงระบบฮอร์โมน ระบบประสาทอัตโนมัติ สมอง กระดูก ไขกระดูก ผม หู ระบบปัสสาวะ และระบบสืบพันธุ์

พลังไต (元气) เริ่มอ่อนตอนเด็ก ค่อย ๆ แข็งแรงขึ้นจนถึงวัยหนุ่มสาว แล้วเสื่อมถอยลงตามวัย ผู้ชายเริ่มเสื่อมราวอายุ ๔๐ ปี ผู้หญิงราว ๓๕ ปี การขึ้น–ลงของพลังไตจึงผูกอยู่กับการเกิด เติบโต เสื่อม และดับของชีวิต

แพทย์จีนแบ่งช่วงวัยของผู้หญิงด้วยเลข ๗ และผู้ชายด้วยเลข ๘ — ผู้หญิงพลังไตถึงขีดสุดราว ๒๘ ปี (4×7) เริ่มเสื่อมราว ๓๕ ปี ส่วนผู้ชายสูงสุดราว ๓๒ ปี (4×8) เริ่มเสื่อมราว ๔๐ ปี เมื่อไตแข็งแรง จะแสดงออกหลายด้าน

ลองสำรวจอาการเหล่านี้ ถ้ามีตั้งแต่ ๔ ข้อขึ้นไปจาก ๙ ข้อ ให้สันนิษฐานว่าอาจมีภาวะไตพร่อง

ก่อนบำรุงต้องรู้ว่าตัวเองพร่องแบบไหน เพราะบำรุงผิดทางจะเป็นโทษมากกว่าคุณ หลักสังเกตง่าย ๆ มีดังนี้

แนวทางถนอมพลังไตตามตำราแพทย์แผนจีน เป็นเพียงกรอบคร่าว ๆ ที่ปรับได้ตามสภาพร่างกายแต่ละคน